అమ్మ ఒక రూపం కాదు

                                                                                               

                   అమ్మ ఒక రూపం కాదు

                                            ---- వారణాసి నాగలక్ష్మి

  'ఇవాళ బుజ్జిగాడు చెప్పిన అమ్మ లాంటి టీచర్ ని కలుసుకొవాలి' అనుకుంది మాధురి, అప్పుడే కడుక్కుని వచ్చిన మొహానికి మాయిశ్చరైజర్ రాసుకుంటూ.

బుజ్జిగాడి బడి పన్నెండింటికి అయిపోతుంది. ఎల్ కేజీ పిల్లల బడి గంట కొట్టక ముందే తను వాడి తరగతి గది ముందుకు చేరాలి. గంట కొట్టేశారంటే పిల్లలంతా బడి ఆవరణలో పరుగులు తీస్తారు. ఇవాళ అమ్మలాంటి ఆ టీచర్ ని కలుసుకుని, రాహుల్ బాబు ఎలా చదువుతున్నాడో కనుక్కోవాలి. అలా అనుకోగానే మాధురికి నవ్వొచ్చింది. ‘ముద్దులొలికి పోయే బూరెబుగ్గల పసివాడికి, మూడేళ్ళ చంటివాడికి చదువేమిటి నా మొహం ?’ అనుకుంది.

 రాసుకున్న మాయిశ్చరైజర్ కాస్త చర్మంలోకి ఇంకగానే పల్చగా పౌడర్ రాసుకుని, విశాలమైన కళ్ళకి కాటుక తీర్చింది. అద్దంలో తన కళ్ళు చేపల్లా మిలమిలలాడాయి. తీరైన కనుబొమలు విల్లులా వంగి కళ్ళకి మరింత అందాన్నిచ్చాయి. రోజూ ఏడుస్తూ బడికి వెళ్ళే బుజ్జిగాడు ఇవాళ ఉత్సాహంగా తయారై వెళ్ళడంతో తన మనసు కూడా ఉల్లాసంగా తయారైంది. సన్నగా కూనిరాగం తీస్తూ బొట్టు పెట్టుకుంది.

జుట్టు మరోసారి దువ్వి క్లిప్పు పెట్టుకుంటుంటే మొదటిసారిగా బుజ్జిగాడిని స్కూలుకి తీసుకెళ్ళినపుడు ప్రీ ప్రైమరీ సెక్షన్లో కనిపించిన టీచర్లు గుర్తొచ్చారు. తీర్చి దిద్దిన కనుబొమలూ, మస్కారా, ఐ లైనర్లతో అలంకరించిన కళ్ళూ,లిప్ స్టిక్ అద్దిన పెదవులూ, ఖరీదైన డిజైనర్ చీరలు.... ఎవరికి వారే బుల్లి తెర మీద కదిలే మోడల్స్ లా కనిపించారు. ’వాళ్ళలో ఎవరిని చూసి తనలా ఉందనుకున్నాడో మరి, అమ్మలాంటి టీచర్ అంటూ అంత ఇష్టం పెంచుకున్నాడు!’ అనుకుంది.

‘నిన్నో మొన్నో నడకలు నేర్చిన తన బంగారు కొండ... బడిలో చేరి అప్పుడే పది రోజులైపోయింది!' ఆశ్చర్యంగా తలుచుకుంది. నిన్నటికి తొమ్మిది రోజులు..మొన్నటికి ఎనిమిది రోజులు.. కానీ మొన్న ‘అప్పుడే ఎనిమిది రోజులైపోయింది’ అనిపించలేదు తనకి !

 అవును ...ఎలా అనిపిస్తుందీ? మిగిలిన పిల్లలంతా నాలుగో రోజుకల్లా కొత్త వాతావరణానికి అలవాటు పడిపోయి, కొత్త స్నేహితులతో, కొత్త ఆటలతో ఎల్ కే జీ తరగతి గదిలో భాగాలైపోయినా, బుజ్జిగాడు మాత్రం రోజూ ఏడుపే! తనెంత నిరాశ పడిపోయిందో....ఇదేమిటీ పిల్లవాడిలా రోజూ ఏడ్చి రాగాలు పెడుతుంటే ఎలాగా అని. ఎన్ని రకాలుగా ప్రయత్నించినా వాడికి స్కూలు నచ్చలేదు. రోజూ పొద్దున్న లేస్తూనే ఏడుస్తూ “ఇవ్వాల స్కూలుకి పోనూ” అంటూ రాగాలు పెట్టఢం ! ఎంత సముదాయించినా వినకపోవడం...

తమ గారాల మూటని, మమతల పెన్నిధిని అలా బలవంతాన లాక్కెళ్ళి, ఎత్తైన ప్రహరీ గోడల వెనక దాక్కున్న భూతం లాంటి బడికి అప్పగించి రావడం తలుచుకుంటేనే మాధురి మనసు విలవిల్లాడి పోయింది.

అలాంటిది  ఉన్నట్టుండి మొన్న మధ్యాన్నం ఇంటికి రాగానే “అమ్మా ..! ఇవ్వాలేమైందో తెల్సా ?” అంటూ “మా క్లాసులోకి కొత్త టీచరొచ్చారు తెల్సా?”అన్నాడు ఉత్సాహంగా.  

హడావుడిగా పుస్తకం తెరిచి మాధురికి చూపించి మెరిసే కళ్ళతో గొప్పలు పోయాడు. హఠాత్తుగా పొంగుకొచ్చిన వాడి ఉత్సాహానికి ఆశ్చర్యపోతూ, పుస్తకం లోకి కుతూహలంగా చూసింది మాధురి. అందులో బుజ్జిగాడు రాసిన వంకరటింకర రాతల పక్కనే  ‘గుడ్’ అని తీరైన అక్షరాల్లో రాసి ఉంది. పక్కనే నాలుగు గీతల్లో నవ్వుతున్న పిల్లాడి మొహం వేసి ఉంది.

        ఆ ప్రోత్సాహక వ్యాఖ్య తననుద్దేశించే రాసినట్టనిపించి, మనసంతా హాయిగా అయిపోయింది మాధురికి. ’అమ్మయ్య! పిల్లాడు ఇవాళ కాస్త ఉత్సాహంగా ఉన్నా’డని సంతోషం కలిగింది. నిన్న పొద్దున్నకూడా స్కూలుకి పేచీ పెట్టకుండా వెళ్ళాడు. మధ్యాహ్నం తను కాళ్ళూ చేతులూ కడిగి బట్టలు మారుస్తున్నంత సేపూ  వాడి కబుర్లనిండా ఆ టీచర్ ప్రస్తావనే.

            “అమ్మా! అమ్మా!  మా స్కూల్లో అమ్మలాంటి టీచర్ ఏం చెప్పారో తెల్సా?” అంటూ విప్పారిన కళ్ళతో వాడు ప్రశ్నించడం గుర్తొచ్చి నవ్వుకుంది మాధురి. స్కూల్లో ప్రిన్స్ పల్ దగ్గర్నించి, టీచింగ్ అసిస్టెంట్స్ వరకు, ఆధునాతనంగా అలంకరించుకుని బొమ్మల్లా కనపడే టీచర్లందరినీ గుర్తుతెచ్చుకుంటూ ‘వాళ్ళలో ఎవరో మరి వాడికంతగా నచ్చిన టీచర్ ! తను వాళ్ళంత అందంగా కనిపిస్తోంది కాబోలు  బుజ్జిముండకి ?’ మురిసిపోతూ అనుకుంది.

‘ఆ టీచర్ ఎవరైతేనేం తన బంగారు కొండ ఏడవకుండా బడికి వెళ్ళేలా చేసింది’ కృతజ్ఞతగా అనుకుంటూ ఇల్లు తాళం పెట్టి, ఆటో ఎక్కింది. స్కూలు వైపుగా సాగుతున్న ఆటో ‘ అమూల్య డైరీ ఫామ్’  దాటుతుంటే  గ్రిల్ గేటు వెనక నల్లటి పెద్ద పెద్ద గేదెలు కనిపించాయి. వాటిని చూసి నవ్వుకుంటూ ’గేదెలంటే ఆవులు ‘ అనుకుంది .

సరిగ్గా స్కూల్లో చేరడానికి రెండు రోజుల ముందు బుజ్జిగాడు తనతోపాటు ఆ డైరీఫామ్ కి వచ్చాడు. తను రోజూ అక్కణ్ణించే పాలు కొనుక్కొస్తుంది. అప్పటిదాకా బొమ్మల పుస్తకాలు చూపించి ఆవు గురించీ, ఆవు ఇచ్చే పాల గురించీ, బుజ్జిగాడు ఆ పాలుతాగి భీముడిలా బలంగా  అయిపోవడం గురించీ చెప్పిన కథలన్నీ అక్కడికెళ్ళగానే గుర్తొచ్చాయి కాబోలు వాడికి .

పాలు కొనుక్కుని వెనక్కొస్తుంటే తన చేయి పట్టుకుని నడుస్తున్నవాడు కాస్తా ఆగిపోయి “అమ్మా ! “ అని మధురంగా పిలిచి, ఏదో కనిపెట్టినవాడిలాగా “గేదెలంటే ఆవులు కదా?!!” అన్నాడు. అలా అంటున్నపుడు వాడి పసి మొహం ముద్దులొలికిపోయింది. ఆ అమాయకపు ప్రశ్నకి తను అమాంతం వాడిని ఎత్తుకుని ఆ రోడ్డు మీదే ముద్దులాడింది.

మొన్నటికి మొన్న ? రాత్రివేళ వీధి గుమ్మంలో కూర్చుని చందమామని చూపిస్తూ పసివాడికి గోరుముద్దలు తినిపిస్తోంది తను. అటూ ఇటూ మొహం తిప్పేస్తూ అల్లరి చేస్తుంటే, “పండూ! దాదాయి చూశావా నీ వైపే చూస్తున్నాడు ? బుజ్జిబాబు మమ్మామ్ ఇంత మెల్లిగా తింటున్నాడేవిటీ ? అంటూ ఆశ్చర్యపోతున్నాడు” అంది .

వాడలా ఆకాశంవైపు చూస్తూ ఉండిపోయి, “అమ్మా! మరి ఆకాశంలో దాదాయి ఒక్కడే ఉంటాడా? వాడికి మమ్మామ్ ఒవ్వరు పెడతారూ?” అన్నాడు బెంగగా.

తను వాడిని హత్తుకుని, “దాదాయి వాళ్ళమ్మ దగ్గర మమ్మామ్  తినేసి,  ఆకాశంలో ఆడుకోడాంకి వస్తాడు నాన్నా ! కొంతసేపు ఆడుకుని, మళ్ళీ వాళ్ళమ్మ దగ్గరకి వెళ్ళిపోతాడు బజ్జోడానికి”! అంది నమ్మకంగా.

అమ్మ మాటలంత నమ్మశక్యంగా తోచలేదు వాడికి. “మరి  ఆకాశంలో ఒక్కడే ఎలా ఆడుకుంటాడూ ?” అడిగాడు అపనమ్మకంగా.

“ఒక్కడే ఏమిటీ?  ఆ తెల్లటి మబ్బులన్నీ దాదాయితో ఆడుకోడాంకే వచ్చాయి, చూడు! ” అంది వాడికి కితకితలు పెడుతూ.

“ ఒక్కోసారి మబ్బులుండవు కదా ..అప్పడెవల్తో ఆడుకుంటాడూ?” అనడిగాడు ఏదో అన్యాయం జరిగిపోతున్నట్టు.  వాడి బూరె బుగ్గల్లోంచి ఫిర్యాదు దూసుకొచ్చి, తనకెంతో నవ్వొచ్చింది. పసివాళ్ళని మభ్యపెట్టడం అంత తేలికేం కాదనుకుంది.

ప్రయాణం సాగుతున్నంతసేపూ మాధురి ఆలోచనలు బుజ్జిగాడి చుట్టూనే పరిభ్రమించాయి. స్కూలు ముందు ఆటో ఆగేసరికి ఆలోచనల్లోంచి బయటపడింది. చకచకా బుజ్జిగాడి తరగతి గది గుమ్మం పక్కకి చేరి, బడి గంటకోసం  ఎదురుచూస్తూ నిల్చుంది.

గది లోపలంతా కోలాహలంగా ఉంది. రంగు రంగుల కుర్చీలూ, బల్లల మధ్య చిట్టిపొట్టి పిల్లలు, పుస్తకాలు తిరగేస్తూ, బోర్డు వైపు చూస్తూ, పక్కపిల్లలతో చేతులూపుకుంటూ ఏదేదో చెప్పేస్తూ కనిపించారు.

’ఇంక బుద్దిగా కూర్చోడం మా వల్లకాదు. తొందరగా గంట కొట్టెయ్యండి’ అన్నట్టుంది వాళ్ళ వాలకం. కనిపిస్తున్నంతమేరలో బుజ్జిగాడు ఎక్కడున్నాడా అని వెతికాయి మాధురి కళ్ళు. ఎరుపుగళ్ళ చొక్కా, నీలం రంగు నిక్కరు .... అందరు మగపిల్లలవీ అవే దుస్తులు! అయిదారుగురు పిల్లలు బుజ్జిగాడిలాగే కనిపించి ఆశ్చర్యపోయింది మాధురి. ఇంతలో “అమ్మా!” అంటూ పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చాడు బుజ్జిగాడు,

గణగణా గంట మోగింది. కొడుకుని చూసి ఎన్నో ఏళ్ళైనట్టు అమాంతం వాడిని ఎత్తుకుని హత్తుకుంది మాధురి. బయటికి పరుగులతో వస్తున్నతోటి పిల్లల వైపు గర్వంగా చూస్తూ అమ్మమెడ చుట్టూ చేతులేశాడు రాహుల్. పొంగి పొర్లుతున్న మమతతో వాడి బుగ్గమీద తన ముక్కుని నొక్కి గాఢంగా వాసన పీల్చింది మాధురి. వాడి భాషలో అది అమ్మ పెట్టే వాసన ముద్దు! మాధురికి  వాడినలాగే ముద్దుపెట్టుకోవడం అలవాటు. పసి వాడికి ఇన్ఫెక్షన్ల రాకుండా ఉండాలని వాడికి తడి పెదవులని తగలనీయదామె. పిల్లవాడిని పండులా తయారుచేశాక రెండు అరచేతులమధ్యా వాడి బుగ్గల్ని అపురూపంగా పట్టుకుని పూలపొట్లాన్ని వాసన చూసినట్టు ఆ పరిమళాన్ని ఆఘ్రాణించడం ఆమె రోజువారీ చర్య. అమ్మ ముద్దు అందగానే వాడు కిలకిలా నవ్వాడు.

అనిర్వచనీయమైన పుత్ర పరిష్వంగ సుఖం అనుభవిస్తూ “బుజ్జి బాబులూ! ఇవాళ నాకు అమ్మలాంటి టీచర్ని చూపిస్తానన్నావు గుర్తుందా ?”అడిగింది మాధురి.

వాడు వెంటనే తన చెయ్యి చాచి “అగో !” అంటూ తరగతి గదిలో పిల్లల్ని జాగ్రత్తగా బయటికి పంపడంలో ఆయాకి సాయం చేస్తున్న టీచర్ వైపు చూపించాడు. ఆ చూపులో తన గొప్ప ఆస్తిని ప్రదర్శిస్తున్నట్టు ఏదో అతిశయం !

నవ్వుతూ అటు చూసిన మాధురికి ఎవరో ఛెళ్ళున చెంప మీద కొట్టినట్టయింది !

వాడు చూపించిన ఆ స్త్రీ మూర్తి నల్లగా పొడుగ్గా గడకర్రలా ఉంది. వొత్తులేని జుట్టు జడలా వేసుకుని ఉంది. పిల్లలతో నవ్వుతూ ఏదో చెపుతున్న ఆమె పలువరుసలో పై పన్నుఒకటి లేదు! మాధురి అపనమ్మకంగా చూసింది రాహుల్ వైపు..

రోజూ అద్దంలో కనిపించే  తన తీరైన ఆకృతీ, కలువ రేకుల్లాంటి కళ్ళూ, పసిమి వర్ణం గుర్తొచ్చాయి. ఎలా పోల్చాడు తనని ఆవిడతో? నమ్మలేకపోయింది.  మనసులో ఓ మూల గుచ్చుకున్నట్టైంది. అన్యమనస్కంగా లోపలికి నడిచి, తనని పరిచయం చేసుకుంది టీచర్ కి.

        ఆవిడ మాధురిని  నవ్వుతూ పలకరిస్తూనే గదిలో ఓ మూల నిద్రపోతున్న పిల్లాడిని లేపి, వాడి పుస్తకాల సంచీ, మంచినీళ్ల సీసా చేతికి అందించింది. “రేపట్నించీ లంచ్ పూర్తిగా తినెయ్యాలి, కొంచెం కూడా పారె య్యకూడదు, సరేనా?” వాడికి  బుజ్జగించి చెప్పింది, ఇంకో పిల్లాడు బల్లమీద మర్చిపోయిన పెన్సిల్ తీసి వాడికందించింది. అందరు పిల్లలూ వెళ్ళేవరకూ శ్రద్ధగా వెంట ఉండి చూసుకుంది. చివరికి గదంతా కలయ జూసి సంతృప్తిగా తలాడిస్తూ మాధురి దగ్గరకొచ్చింది. 

         అమ్మ చంకనెక్కిన రాహుల్ ని  పలకరిస్తూ “ఊ....మమ్మాస్ పెట్..  ఈజ్ దట్ యూ?” అంటూ దీర్ఘం తీసింది. వాడు సిగ్గుగా నవ్వాడు. తన టేబుల్ మీద గాజు గ్లాసులో నీళ్ళలో పెట్టిన  మందారపువ్వు అపురూపంగా పట్టుకుని  “థాంక్యూ రాహుల్! నువ్విచ్చిన పువ్వు ఎంత బావుందో.....దీన్ని మా ఇంట్లో పూల వాజులో పెట్టుకుంటాను” అంది ప్రేమగా. 

ఆ పువ్వుని చూసి మాధురి ఆశ్చర్యపోయింది. అది తను అపురూపంగా పెంచుకుంటున్న ముద్దమందారమొక్క తాజాగా పూసిన పువ్వు! ఎప్పుడు కోశాడో, తనకి కనపడకుండా ఎలా పట్టుకెళ్లాడో ?

అమ్మ కళ్ళలో కనిపించిన ప్రశ్నకి జవాబన్నట్టు “దీదీలూ, భయ్యాలూ టీచర్లకి పువ్వులిస్తారు తెల్సా?” అన్నాడు రాహుల్.

టీచర్ నవ్వుతూ “అమ్మకి చెప్పకుండా పువ్వులు కొయ్యకూ? చిన్న కాగితం మీద పువ్వు బొమ్మ వేసి ఇస్తే,  సుమా టీచర్ ఎంతో జాగ్రత్తగా  దాచుకుంటుంది. సరేనా?!” అంది.

 మాధురి తెప్పరిల్లి  “రాహుల్ కి మీరంటే చాలా ఇష్టం! మీరు కొత్తగా వచ్చారా?” అనడిగింది.

ఆవిడ రాహుల్ తల మీంచి నిమురుతున్నట్టుగా చెయ్యి పోనిచ్చి, పూల వాసన చూసినట్టుగా ఆ చేతిని ముక్కుకానించుకుని గాలి పీల్చింది.

“కొత్తేం కాదండీ... నేనిక్కడ పదేళ్ళుగా పని చేస్తున్నాను. బషీర్ బాగ్ బ్రాంచ్ కి ట్రాన్స్ఫర్ అడిగితే ఇచ్చారు కానీ ఇక్కడి పేరెంట్స్ నేను వేరే స్కూలుకి వెళ్ళడానికి ఒప్పుకోవటం లేదన్చెప్పి మళ్ళీ ఇక్కడే వేశారు. మా కొత్త ఇంటికి ఈ స్కూలు బాగా దూరమైపోయింది. అందుకే ట్రాన్స్ఫర్ అడిగాను “ అంది.

“అయ్యో! మరెలా మీకు? రానూ, పోనూ కష్టమేమో?” అంది మాధురి.

“పర్లేదు లెండి..ఇప్పుడు ప్రిన్స్ పల్ మామ్ స్కూలు బస్సుదారి కొంచెం మార్చి మా ఇంటి మీంచి వెళ్లేలా చేశారు. పావుగంట ముందు బయల్దేరితే సరిపోతుంది” నవ్వుతూ అంది మాధురి కళ్ళలోకి చూస్తూ. ఆ కళ్ళలో ఏదో ఆత్మీయత.

ఆవిడ దగ్గర సెలవు తీసుకుని బయటికి వస్తున్న మాధురికి  సుమా టీచర్ బుజ్జిగాడికే కాక క్లాసు పిల్లలందరికీ అమ్మలా కనిపించింది! ఆటోలో ఆలోచనలో మునిగిన మాధురికి పిల్లల దృష్టిలో అమ్మ అనే పదం శాంతికీ, సౌఖ్యానికీ, భద్రతకీ ప్రతీకగా కనిపిస్తుందనీ, పిల్లలు అమ్మతో ఎవరినైనా పోల్చేటపుడు బాహ్యరూపాన్ని కాకుండా, ఆమె సన్నిధిలో దొరికే మానసిక సౌఖ్యాన్ని, ఆత్మీయతనీ అనుభూతి చెందడం ద్వారా ఆ వ్యక్తిని అమ్మతో పోల్చుకుంటారనీ అర్ధమైంది. పసిపిల్లలు బాహ్యాడంబరాలన్నిటినీ దాటి, లోపలున్న హృదయాన్ని ఎంత సులువుగా చూడగలుగుతారో అనుకుంది ఒళ్లో పిల్లాణ్ణి హత్తుకుంటూ. 

                                                 ***

( హంసిని జాల పత్రిక, 2013;  నది మాస పత్రిక - జన్మ దిన ప్రత్యేక కథా సంచిక, నవంబర్ ,2014)

                                                                 

‘ప్రపంచ శాంతి దినోత్సవం’--- వారణాసి నాగలక్ష్మి

(సెప్టెంబర్ 21, 'ప్రపంచ శాంతి దినోత్సవ' సందర్భంగా 'నది' మాస పత్రిక కోరిన ప్రత్యేక వ్యాసం)

యుద్ధ రహిత సమాజం కోసం, హింస లేని జీవనం కోసం ఉద్దేశించబడినదే ‘ప్రపంచ శాంతి దినోత్సవం’. అనేక దేశాలూ, రాజకీయ సమూహాలూ కలిసి మొదటగా ఈ పండుగని 1982 లో జరుపుకున్నాయి.తర్వాత 2002 నుంచి ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ, సెప్టెంబర్ 21వ తేదీని శాశ్వత శాంతి దినోత్సవ తేదీగా ప్రకటించింది. ఐరాస అప్పటి నుంచి ప్రపంచ దేశాల మధ్య శాంతిని నెలకొల్పడానికి కృషి  సలుపుతోంది. అంతర్జాతీయంగా అహింస,శాంతి, సోదరభావాల సాధన కోసం ప్రతి ఏటా  ఈ శాంతి దినోత్సవం (International Day of Peace)  జరుపుకుంటున్నాము.

శాంతియుత జీవనం కోసం పాటుపడేలా  మానవాళికి స్ఫూర్తినివ్వడం,శాంతి సుహృద్భావాలు  ప్రజల మధ్య పెంపొందేలా కృషి చేయడం , ఈ రెండే   ప్రపంచ శాంతి దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవడంలోని ప్రధానోద్దేశ్యాలు. వీటినిసాధించడం కోసం వివిధ స్వచ్ఛంద సంస్థలు ప్రజలతో మమేకమై ఈ ఉత్సవాన్నినిర్వహిస్తాయి. 

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆఫ్రికా తప్ప మిగిలిన అన్ని దేశాల బాలలూ విరాళంగా ఇచ్చిన నాణాల నుండి తయారైన 'శాంతి ఘంట'ను  మోగించి, ఈ పండగని న్యూయార్క్ నగరంలో ఐక్య రాజ్య సమితి ప్రధాన కార్యాలయం లో మొదటిసారిగా జరుపుకున్నారు. ఈ ఘంట పై నున్న' సంపూర్ణ ప్రపంచ శాంతి వర్ధిల్లాలి!'అన్న నినాదం, ప్రాణికోటి మనుగడకు శాంతి ఎంత  అవసరమో తెలియజేస్తుంది. ప్రతి యుద్ధం లోనూ అనివార్యంగా జరిగే  జననష్టం  గురించి ప్రజలకి తెలియ జేయడం కోసం, ఈ శాంతి ఘంటని యునైటెడ్ నేషన్స్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ జపాన్,ఐక్య రాజ్య సమితికి కానుకగా ఇచ్చింది. 

            ప్రపంచానికి శాంతి అవసరం గురించి ప్రబోధించే ఈ ఉత్సవ సందర్భంగా ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయంలో, వెస్ట్ కోర్ట్ తోట ఆవరణలో ఏర్పాటు చేసిన శాంతి ఘంటను  మోగిస్తారు. అనేక  సంస్థలు, దేశాలు, ప్రపంచ శాంతి కోసం తమవంతు ప్రయత్నాలు చేయడానికి, ఆచరణీయ కార్యక్రమాలు చేపట్టడానికి ఉద్దేశించిన ఈ రోజున అనేక కార్యక్రమాలు, సమావేశాలు నిర్వహిస్తారు. దేశాలు,జాతులు, సమూహాల  మధ్య  తీవ్ర ఘర్షణలు నిరంతరంగా సాగుతూనే ఉన్నా ఈ రోజు మాత్రం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా కాల్పుల విరమణ ప్రకటిస్తూ, శాంతి కోసం అవసరమైన కొన్ని తీర్మానాలు చేస్తారు. 

            2013 లో శాంతి కాముకతను ఒక విద్యగా గరపవలసిన ఆవశ్యకతను గుర్తించిన  ఐక్య రాజ్య సమితి ఈ రోజుని ‘శాంతి విద్య’ కోసం అంకితం చేసింది. 2008 సెప్టెంబర్ 21 నాడు ప్రపంచ శాంతి దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని 'మహాత్మా గాంధీ అహింసా పురస్కారా'నికి  తొలిసారిగా రెవరెండ్ ఆర్చ్‌బిషప్ డెస్మండ్ టూటూ ఎంపికయ్యారు.ప్రపంచ శాంతిని పాదుకొల్పడంలో డెస్మండ్ టూటూ చేసిన అవిరాళ కృషిని గుర్తించిన ' ది జేమ్స్ మాడిసన్ యూనివర్శిటి (జేఎమ్‌యూ)' లోని మహాత్మా గాంధీ ప్రపంచ స్థాయి అహింసా కేంద్రం ఆయనకు పురస్కారాన్ని అందించాలని నిర్ణయించింది.

వ్యక్తులు, సంస్థలూ, దేశాలూ తమ ఆధిపత్యపు పోరులో హింసకు పాల్పడడం , విధ్వంసానికి పూనుకోవడం అనాదిగా జరుగుతూనే ఉంది.  ఒక దేశ భూభాగం పై మరో దేశం దురాక్రమణ సాగించడం, రాజకీయంగా దృఢమైన,అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశంలో ఉగ్రవాద కార్య కలాపాలకు చేయూతనిచ్చి, అల్లకల్లోలం  సృష్టించి, బలహీనపరచి తమ ఆధిపత్యాన్ని నెలకొల్పుకునే ప్రయత్నం చేయడం, ఆ దేశం లోని ప్రకృతి వనరుల్ని కొల్లగొట్టి,తమ ఇంధన అవసరాలను తీర్చుకోవడం సాధారణమైపోయింది. అనేక దేశాలలోచమురు నిల్వల కోసం ఆయిల్ కంపెనీలు చేపట్టే కార్య క్రమాల వల్ల  ఆదివాసీ తెగల వారెందరో నిర్వాసితులవుతున్నారు.  

ఏ దేశం లో పుట్టి పెరిగినా  చదువు కోసమో, ఉద్యోగ రీత్యానో,విదేశాలెన్నో తిరుగుతూ, పరాయి దేశంలో స్థిరపడుతున్న వాళ్ళు ఎందరో. స్వదేశంలోనే ఉంటున్నా అనేక దేశాలలో వ్యాపారాలు నిర్వహిస్తున్నవ్యక్తులెందరో. ఒక దేశంలో ఉదయపు అల్పాహారం సేవించి, మరో దేశంలో మధ్యాహ్న భోజనం కానిచ్చి, రాత్రి భోజనం ఇంకొక దేశం లో ఆరగిస్తున్న వ్యక్తులు ఇటీవలి కాలంలో తరచుగా తారసపడుతున్నారు. సాంకేతికంగా చూస్తే  ప్రపంచమే ఒక కుగ్రామమైపోయిందన్న మాట నిజం. ప్రపంచంలో ఎక్కడున్నవాళ్లతోనైనా ఎదురుగా కూర్చుని మాట్లాడుతున్నట్టుగా వీడియో చాటింగ్ చేయగలగడం ఇప్పుడు సుసాధ్యమైపోయింది. ఫలితంగా కులమత ప్రాంతీయ భేదాలు కరిగిపోయి మనుషులంతా ఒక్కటే అన్న భావన పెరుగుతున్నా మరో వైపు అంతే వేగంతో మత తత్త్వ శక్తులు వృద్ధి పొందుతున్నాయి.  

మత  మార్పిడుల ద్వారా, పర మతాల పట్ల అసహనాన్ని రేకెత్తించడం ద్వారా అల్లకల్లోలాన్ని సృష్టిస్తూ తీవ్రవాదులు ప్రపంచ శాంతికి భంగం కలిగిస్తుంటే,  సహజ పరిసరాల్లో ప్రశాంతం గా జీవిస్తున్న ఆదివాసులని కుతంత్రాల ద్వారా నిర్వాసితుల్ని చేసి, ప్రకృతి  వనరుల కోసం  ఆయా ప్రాంతాలనూ, చిన్న చిన్నదేశాలనూ లోబరచుకునే వ్యవహారాలు  జాతీయంగా, అంతర్జాతీయంగాఎక్కువవుతున్నాయి. పరాయి దేశాల వనరుల్ని దోపిడీ చేయడం, ఆయా దేశాలు అందుకు ఒప్పుకోనపుడు దౌర్జన్యానికి తెగబడడం …. అగ్ర రాజ్యాలకి అలవాటైన ఈ వైనాన్ని జాన్ పెర్కిన్స్ రాసిన 'కన్ఫెషన్స్ ఆఫ్ యాన్ ఎకనామిక్ హిట్ మాన్ ' కళ్ళకి కట్టి చూపిస్తుంది. 

ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న పాలస్తీనా, ఇజ్రాయెల్ యుద్ధ పరిణామంగా ఈ మధ్య కూలిన రెండు పౌర విమానాలలో ఒకటి  ఈ సంవత్సరం మార్చి ఎనిమిదిన సౌత్ చైనా సముద్రంలో మాయమైపోగా, మరొకటి జూలై నెలలో రష్యా సరిహద్దు దగ్గర ఉక్రెయిన్ లో కూల్చివేయబడింది. ఈ దుర్ఘటనల్లో అయిదు వందలమందికి పైగా చనిపోయారు. గాజా పై ఇజ్రాయెల్ దాడుల్లో చనిపోతున్నవారిలో ఎక్కువమంది బాంబు దాడుల్లో కూలుతున్న ఇళ్ల కింద పడి మరణిస్తున్నారు. గాజా ప్రభుత్వం హమాస్ కావాలనే ఇళ్ల మధ్య నుండి రాకెట్ లు ప్రయోగిస్తోందని,తద్వారా పౌరులను మానవ కవచంగా ఉపయోగిస్తోందని ఇజ్రాయెల్ ఆరోపిస్తోంది.

అయితే  గాజా కేవలం 40 కి.మీ పొడవు, 10 కి.మీ వెడల్పు ఉన్న చిన్న భూభాగం. ఈ భూభాగంలో 18 లక్షల మంది నివసిస్తున్నారు. ప్రత్యేకంగా యుద్ధ క్షేత్రాలను నిర్మించుకునే వసతి గాజాలో లేదు. గాజా ప్రజలు ఏం చేసినా ఆ పరిమిత భూభాగంలోనే జరుపుకోవాలి. ప్రభుత్వ భవనాలు, జనావాసాలు, మిలట్రీ బ్యారక్స్ అంటూ వేరు వేరుగా నిర్మించుకునే వసతి అక్కడ లేదు. ఇజ్రాయెల్ చెప్పుకుంటున్నవిధంగా దాడుల్లో చనిపోయే వారంతా మిలిటెంట్లు కాదు. ప్రధానంగా మరణించేది పసి పిల్లలు, స్త్రీలే. దాడుల్లో బ్రతికి బైటపడేవారి పరిస్ధితి ఎలా ఉంటుందంటే, దానికంటే ‘చనిపోయి ఉంటేనే బాగుండేది’ అనుకునేంత ఘోరంగా ఉంటుంది. కళ్ళు, కాళ్ళు, చేతులు ఇలా శరీరంలో ఒక్కో భాగం కోల్పోయి జీవితాంతం కసి, క్రోధాలను తమలో నిక్షిప్తం చేసుకుని బతికే సామాన్య పౌరులెందరో ! ఇలాంటి యుద్ధాల వల్ల ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఎంతో అశాంతి అలముకుంటుంది. ఇందువల్ల ముందు తరాలు ఎదుర్కునే దుష్ఫలితాలు ఇన్నీ అన్నీ కావు!

2001 లో జరిగిన 9/11 ట్విన్ టవర్ల కూల్చివేతని, అమెరికా తన వేలితో తన కన్నే పొడుచుకున్న సంఘటనగా చెప్పుకోవచ్చు. సౌదీ అరేబియా లో అమెరికా సైనిక దళాల నిలుపుదల, ఇజ్రాయెల్ కి అమెరికా అందిస్తున్నసహకారం, అమెరికా సాగిస్తున్న ఇరాక్ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలే  ఈ దాడికి కారణాలుగా ఆల్ ఖైదా నేత ఒసామా బిన్ లాడెన్ 2004 లో ప్రకటించాడు. తన స్వప్రయోజనాల కోసం  ఇస్లామిక్ ఉగ్రవాదాన్ని పరోక్షంగా ప్రోత్సహించిన అమెరికా, ఈ సంఘటన లో దాదాపు మూడు వేల మంది వృత్తి నిపుణులైన సాధారణ పౌరులు  మృతి చెందడం తో నివ్వెరపొయింది . అప్పటిదాకా భారత్ లాంటి శాంతి కాముక దేశాలకి ధర్మ పన్నాలు వల్లిస్తూ వచ్చి, హఠాత్తుగా 'వార్ ఆన్ టెర్రర్ ' పేర ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోకి దురాక్రమణ సాగించింది. ఆ అత్యవసర పరిస్థితిలో చాలా దేశాలు తమ ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చట్టాలని బలోపేతం చేసుకున్నాయి. మే 2011 లో బిన్ లాడెన్ మృతి తో  ఒక అధ్యాయం ముగిసింది. 9/11 తర్వాత అమెరికా, పాక్ బాంధవ్యం కూడా మారక తప్పలేదు .

స్వాతంత్ర్యానంతరం పాకీస్తాన్, భారత్ ల మధ్య నాలుగు యుద్ధాలు జరిగాయి. ప్రతిసారీ యుద్ధ విరమణ సమయంలో ఎన్ని శాంతి ఒప్పందాలు జరిగినా పాకిస్తాన్  మాత్రం మన దేశాన్ని ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టాలనే కాశ్మీర్ సంక్షోభాన్ని కొనసాగిస్తోంది. ఫలితంగా ఉగ్రవాదం, చొరబాట్ల విషవలయంలో కాశ్మీర్ చిక్కుకుంది. కాశ్మీర్ అశాంతి వల్ల సుమారు మూడు లక్షల మంది కాశ్మీరీ పండిట్లు లోయను వీడి బలవంతంగా పోవాల్సి వచ్చింది. ప్రస్తుతం తమ జన్మభూమిలో నివసిస్తున్న కాశ్మీరీ పండిట్లు కేవలం మూడున్నర వేల మంది మాత్రమే!

 తుషార సమీరాల, సుమ సుగంధాల, స్ఫటిక జలాశయాల, సుందర దృశ్య మాలికల కాశ్మీర్‌ భూభాగంలో మెల్లమెల్లగా ఉగ్రవాదం స్థిర నివాసం ఏర్పరచుకుంది! మంచుకొండల మధ్య మానవత్వం సమాధి చేయబడుతోంది ! అక్కడి జీవితాలు క్షణ భంగురాలైపోయాయి ! 

ఇటు కాశ్మీర్ లోఉగ్రవాదాన్ని పెంచి పోషిస్తున్న పాక్ మరో వైపు బలూచిస్తాన్ లో విచ్చలవిడిగా పాక్‌సైన్యపు  అరాచకాన్నికొనసాగిస్తోంది. బలూచిస్తాన్, పాకిస్తాన్ దేశ విస్తీర్ణం లో సగ భాగాన్ని ఆక్రమించినా జనాభాలో మాత్రం కేవలం ఐదుశాతం మాత్రమే ఇక్కడ ఆశ్రయం పొందుతున్నారు. జనావాసానికి అనుకూలం కాని ఈ ప్రాంతాల్లో చమురు, సహజ వాయు నిక్షేపాలూ, రాగి లాంటి ఖనిజాలూ ఉండడం వల్ల ఆ ప్రాంతాన్ని వదులుకోవడం పాకిస్తాన్ కి  ఇష్టం లేదు. ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనూ బలూచిస్తాన్ స్వాతంత్ర్యానికి అంగీకరించకూడదని పాకిస్తాన్ అమెరికా దేశాల సంకల్పం. అందువల్లనే బలూచ్ జాతి ఉద్యమకారుల మీద తీవ్రవాదుల ముద్ర వేసి అమానుషమైన అణచివేత చర్యలు చేపడుతున్నారు. 

ఐక్య రాజ్య సమితి, ప్రపంచ శాంతి దినోత్సవం ప్రారంభించినప్పటి నుంచి,నేటి వరకు తన కార్య కలాపాలను విస్తృత పరచుకుంటూ, అంతర్జాతీయంగా వీలైనంత ఎక్కువమంది వ్యక్తులనూ, సంస్థలనూ తమ కార్యక్రమాలలోకి చేర్చుకుంటూ,  దేశాలన్నీ జాతీయంగా , అంతర్జాతీయంగా శాంతి సుహృద్భావాలను ఒక సంప్రదాయంగా కొనసాగించేలా ప్రయత్నిస్తోంది. ‘క్యాచ్ దెమ్ యంగ్’ అనే పద్ధతిలో పాఠ శాల స్థాయి లోనే ఎన్నో శాంతి కార్యక్రమాలకు శ్రీకారం చుడుతూ, ఎదిగే పిల్లలు స్నేహపూరిత వాతావరణాన్ని కోరుకునేలా,అందుకోసం తమ వంతు ప్రయత్నం నిరంతరం సాగించేలా ప్రోత్సహిస్తోంది. ప్రతి సంవత్సరం ఒక కొత్త  శాంతి సందేశాన్ని లేదా ఆలోచనను అందిస్తూ, లేదా ఒక మంచి ప్రశ్నను సంధిస్తూ, లేత మనసుల్లో శాంతి బీజాలను నాటుతూ, సంస్థలకు దిశా నిర్దేశాన్ని చేస్తూ  ముందుకు సాగుతోంది.  కిందటేడాది  ' మీరెవరితో సంధి చేసుకుంటారు / శాంతి కోరుకుంటారు ? ' (who will you make peace with ?)  అనే ప్రశ్నని  శాంతి దినోత్సవ సందేశంగా అందించింది. యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న చోట్ల మాత్రమే కాకుండా మన ఇళ్ళలో, వీధుల్లో ,బడులలో  హింసని విడిచిపెట్టే దిశగా ఆలోచన సాగించాలని కోరింది. ఇరవై మూడుAK 47 రైఫిల్స్ ని, కళాకారులు ఇరవై మూడు అందమైన కళా ఖండాలుగా తీర్చి,'ఆకా శాంతి ' పేర ఏర్పరచిన  ఎగ్జిబిషన్ లో  ప్రదర్శించారు. హింసతో భీభత్సమయ్యే జీవనం శాంతిని పాటిస్తే ఎంత కళాత్మకంగా మారుతుందో సందేశాత్మకంగా చూపించారు. 

పాశ్చాత్య దేశాల పట్ల  ప్రాచ్య దేశాలు వెర్రి వ్యామోహాన్ని ప్రదర్శిస్తుంటే, ఆ దేశాలు తూర్పు తిరిగి దండం పెడుతున్నాయంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఈ నేపధ్యంలో మన ప్రాచీన  జీవన విధానాన్ని గుర్తుచేసుకుంటే, హిందూ, సిక్కు,ముస్లిం, బహాయి...  ప్రతి మతం లోనూ సమాజం  శాంతి సౌఖ్యాలతో నడవడం కోసం ఎన్నో శాంతి సూత్రాలు కనిపిస్తాయి. వేదాలలో, వేదాలలోని ఉపనిషత్తులలో శాంతి మంత్రాల ప్రస్తావన ఉంది. హిందువుల ఇళ్ళలో శుభకార్యాలలో తప్పక వినిపించే ఈ శాంతి మంత్రాలు సర్వత్రా శాంతి సౌఖ్యాలు వెల్లివిరియాలనే భావాన్ని వ్యక్తం చేస్తాయి.  శాంతి మంత్రాలలో భావం ఈ విధంగా ఉంటుంది.

     సర్వేశాం స్వస్థిర్ భవతు

     సర్వేశాం శాంతిర్ భవతు

     సర్వేశాం పూర్ణం భవతు

     సర్వేశాం మంగళం భవతు

అందరికీ మంచి జరుగుగాక ! అందరికీ శాంతి చేకూరుగాక ! సర్వులూ సంపూర్ణులగు గాక ! అందరికీ మంగళమగుగాక !
      

     సర్వే  భవంతు సుఖినః 

     సర్వే  సంతు నిరామయః 

     సర్వే  భద్రాణి పశ్యన్తు 

     మా కశ్చిత్ దుఃఖ భాగ్భవేత్ 

అందరూ సంతోషంగా ఉందురు గాక ! అందరూ ఆరోగ్యంగా ఉందురు గాక ! మంచినే  అందరూ ఆస్వాదించెదరు గాక! ఎవ్వరికీ దుఖం కలగకుండు గాక !

     "ఓం ద్వాయౌ: శాంతిరంతరిక్షం  శాంతి:

      పృధ్వీ శాంతిరాప: శాంతిరోషధయ: శాంతి:/

      వనస్పతయ: శాంతిర్విశ్వే దేవా:శాంతిర్బ్ర్ హ్మశాంతి:

      సర్వం శాంతి: శాంతిరేవ శాంతి: సామా శాంతి రేధి //

              ఓం శాంతి: శాంతి: శాంతి:

'ఆకాశం శాంతితో ఉండు గాక ! వాయుమండలం శాంతితో ఉండు గాక! పృథ్వి శాంతితో ఉండుగాక! జలం శాంతితో ఉండు గాక! ఔషధాలు శాంతి గలిగించుగాక! వృక్షాలు శాంతితో ఉండు గాక! విశ్వ కిరణాలు శాంతితో ఉండు గాక! అంతరాత్మ శాంతితో ఉండు గాక! సమస్తమూ  శాంతితో ఉండు గాక! శాంతి కూడా శాంతిమయమౌ గాక! ' 

శాంతి మంత్రాల చివరన  ' ఓమ్ శాంతిః ' అని మూడు సార్లు చెప్పడం లో విశేషం,ఆ కార్యం మూడు రకాల ఆటంకాలనుంచి బయటపడాలని.
 ఆ మూడు విధాల ఆటంకాలు ఏవంటే :

1. మన వల్ల వాటిల్లే ఆటంకాలు, అంటే శారీరక రుగ్మత, మానసిక రుగ్మత లాంటివి.

2. ఇతర జీవరాశుల వలన వాటిల్లే ఆటంకాలు.

3. ప్రకృతి శక్తుల వలన సంభవించే ఆటంకాలు; వర్షం, పిడుగు, అగ్నిలాంటి వాటి వలన సంభవించేవి. 

ప్రతి శుభకార్యంలోనూ, పాల్గొనే సభ్యులంతా ఆ కార్యం, ఈ మూడు రకాల ఆటంకాలనుంచి బయట పడాలని ప్రార్థిస్తూ, శాంతిని కోరుతూ, తమ చుట్టూ సానుకూల ప్రకంపనాలను సృష్టించుకోవాలని  ఈ శాంతి మంత్రాలను చదివేవారు. ఏ  మతానికి చెందిన వారైనా, ఏ మతమూ వద్దు మానవత్వమే తమ మతమని భావించే వారైనా, ప్రాణికోటి శాంతి సౌఖ్యాలతో సహజీవనం సాగించినపుడే తమ వ్యక్తిగత జీవనం కూడా శాంతియుతంగా సాగుతుందని తెలుసుకోవలసిన అవసరముంది.    

వ్యక్తిగత శాంతే సమాజ శాంతి. సమాజ శాంతే  ప్రపంచ శాంతి! సమాజంలో ఒక మూల అశాంతి ప్రజ్వరిల్లుతుంటే ఆ సమాజం సుస్థిరంగా, ప్రశాంతంగా ఎలా ఉండలేదో,  ప్రపంచంలో కొన్నిదేశాలలో ఆ రోజుకారోజు పెచ్చుపెరుగుతున్న హింసాత్మకత ఎపుడో ఒకపుడు మిగిలిన దేశాలకూ పాకిపోక తప్పదు. ఈ నిజాన్నిమనం గుర్తించగలిగితే, మన పరిసరాల్లో శాంతి వనాలని పెంచి సంరక్షించుకోగలిగితే  ప్రపంచ శాంతి సుసాధ్యమవుతుంది.